به گزارش خبرنگار میراث‌آریا، محمد ابراهیم زارعی، رئیس پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری، روز پنجشنبه ۳۰ مهرماه ۱۴۰۵ با حضور در محوطه باستانی گورستان زاگرس سنندج از روند کاوش‌های باستان‌شناسی و بخشهای مختلف این مکان بازدید کرد.
در این بازدید غریب سجادی فرماندار شهرستان سنندج، جمعی از مسئولان اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان کردستان، دوستداران فرهنگ و هنر، معتمدان شهر سنندج و نمایندگان تشکل‌های مردم‌نهاد نیز حضور داشتند و از نزدیک در جریان روند مطالعات میدانی و یافته‌های باستان‌شناختی این محوطه قرار گرفتند.
در جریان این بازدید، سرپرستان هیئت کاوش ضمن ارائه گزارشی از روند فعالیت‌های باستان‌شناسی آخرین یافته‌ها و شواهد به‌دست‌آمده از بخشهای مختلف محوطه را برای دکتر زارعی و همراهان تشریح کردند و به شواهد مربوط به تدفین‌های عصر آهن در دامنه شرقی محوطه همچنین ساختارهای معماری و آثار مرتبط با استقرار در بخش فوقانی تپه اشاره شد
دکتر زارعی و هیئت همراه در جریان بازدید میدانی از بخشهای کاوش‌شده محوطه دیدن کردند و در جریان اهمیت علمی و تاریخی یافته‌ها، ضرورت تعیین محدوده دقیق گورستان، بررسی ارتباط میان بخشهای مختلف محوطه و لزوم تداوم مطالعات باستان‌شناسی قرار گرفتند. همچنین، ظرفیت‌های این مجموعه برای حفاظت، معرفی عمومی و تبدیل‌شدن به پارک باستان شناسی سنندج مورد توجه قرار گرفت.
در پایان بازدید نیز رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری و فرماندار شهرستان سنندج بر ضرورت استمرار کاوش‌ها و بررسی امکان ایجاد سایت‌موزه در این محوطه تأکید کردند و مقرر شد برنامه‌ای جامع برای پیگیری این موضوع تدوین و ارائه شود.
گورستان باستانی زاگرس سنندج در آبان‌ماه سال ۱۳۸۷ خورشیدی و در جریان عملیات عمرانی تعریض جاده حسن‌آباد به سنندج، در مجاورت شهرک زاگرس به‌صورت اتفاقی شناسایی شد. در همان سال نخستین فصل کاوش نجات‌بخشی اضطراری به سرپرستی استاد فایق توحیدی به اجرا درآمد و اطلاعات اولیه‌ای درباره ساختار گورها، شیوه‌های تدفین و اشیای همراه با متوفیان به دست آمد.
با وجود اهمیت نتایج کاوش‌های سال ۱۳۸۷، ماهیت اضطراری عملیات و محدودیت‌های زمانی، امکان بررسی کامل محوطه و تعیین وسعت واقعی آن را فراهم نکرد. ازاین‌رو پس از حدود ۱۸ سال وقفه فصل دوم کاوش‌های باستان‌شناسی گورستان زاگرس با سرپرستی دکتر کاظم ملازاده و دکتر علی بیننده از گروه باستان‌شناسی دانشگاه بوعلی‌سینا همدان با حمایت پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری و اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان کردستان و همراهی تشکل‌های مردم‌نهاد سنندج در حال انجام است.
از مهمترین اهداف این فصل بررسی ارتباط میان بخشهای مختلف محوطه و ارزیابی نتایج مطالعات ژئوفیزیک، دستیابی به تصویری دقیق‌تر از محدوده محوطه و شناسایی کاربری بخشهای مختلف محوطه و بررسی ارتباط میان بقایای تدفینی و شواهد استقراری از دیگر اهداف هستند.
در جریان بازدید محمد ابراهیم زارعی و هیئت همراه، سرپرستان کاوش توضیحاتی درباره بخشهای بررسی‌شده و نتایج اولیه حاصل از عملیات میدانی ارائه کردند. بر اساس توضیحات ارائه‌شده، یکی از بخشهای مهم کاوش در دامنه شرقی محوطه قرار دارد جایی که شواهد مربوط به تدفین‌های عصر آهن شناسایی شده است.
بخش فوقانی تپه نیز از دیگر محدوده‌های مورد توجه در کاوش‌های جاری است. در این قسمت، ساختارهای معماری و شواهدی از استقرار شناسایی شده که بررسی آن‌ها می‌تواند افق‌های تازه‌ای را در مطالعه کارکرد و تحولات این محوطه ارایه کند. مطالعه ارتباط احتمالی میان شواهد استقراری بخش فوقانی و تدفین‌های دامنه شرقی، از موضوعات مهمی است که در حال مطالعه است.
در مجموع، بررسی هم‌زمان بقایای تدفینی و شواهد معماری و استقراری، امکان مطالعه جامع‌تری از محوطه را فراهم می‌کند. چنین رویکردی می‌تواند به روشن‌شدن چگونگی استفاده از قسمت های مختلف محوطه، توالی گاهنگاری و ارتباط میان بخشهای مختلف محوطه کمک کند که برای تبیین جایگاه گورستان زاگرس در باستان‌شناسی عصر آهن منطقه اهمیت دارند.
از سوی دیگر، مطالعه تطبیقی یافته‌های گورستان زاگرس با آثار به‌دست‌آمده از دیگر محوطه‌های هم‌زمان در کردستان و مناطق پیرامونی می‌تواند در شناخت روابط فرهنگی و میزان تأثیرپذیری یا تعامل جوامع محلی با یکدیگر مؤثر باشد. این مطالعات، در کنار تحلیل‌های گاه‌نگارانه می‌توانند به روشن‌شدن نقش منطقه سنندج در تحولات فرهنگی غرب ایران طی عصر آهن کمک کنند.
با توجه به اهمیت تاریخی و پژوهشی گورستان زاگرس و ظرفیت آن برای معرفی بخشی از گذشته سنندج، موضوع حفاظت بلندمدت از محوطه و بهره‌گیری مناسب از ظرفیت‌های فرهنگی آن از و ایجاد سایت‌موزه در کنارمطالعات کارشناسی و تامین زیرساخت‌های لازم در راستای پیوند میان پژوهش‌های باستان‌شناسی، حفاظت از آثار و معرفی عمومی میراث تاریخی منطقه از مهمترین تاکیدات رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی بود.
در پایان بازدید، با توجه به اهمیت شواهد باستان‌شناختی به‌دست‌آمده و ظرفیت‌های پژوهشی و فرهنگی گورستان زاگرس، محمد ابراهیم زارعی رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری و غریب سجادی، فرماندار شهرستان سنندج، بر ضرورت تداوم کاوش‌های باستان‌شناسی و پیگیری موضوع ایجاد پارک باستان شناسی تأکید کردند.
انتهای پیام/
نظر شما